کد خبر: 355531
۰
۰
نسخه چاپی

معرفی پروژه مأخذشناسی تفصیلی؛ علل روان‌شناختی دروغ‌گویی و راهکارهای مقابله با آن

به گزارش پایگاه خبری دفتر تبلیغات اسلامی ( تبلیغ نیوز )، توانایی دروغ‌گویی، استعدادی همگانی است که در عین منع آن در فرهنگ‌ها و ادیان مختلف، پدیده‌ای شایع است. تقریباً هیچ بافتی را نمی‌توان یافت که دروغ در آن نمودی نداشته باشد. دروغ را در روابط خانوادگی، روابط دوستانه، در بازار، در سیاست، در جنگ، در تجارت و در هر بافتی که نوعی رابطه اجتماعی موجود باشد، خواهیم یافت.

یکی از پروژه‌های گروه تربیتِ پژوهشکده اخلاق و معنویت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، پروژه «مأخذشناسی تفصیلی؛ علل روان‌شناختی دروغ‌گویی و راهکارهای مقابله با آن» تألیف حجت‌الله آزاد است که مراحل پایانی را می‌گذراند.

به همین بهانه گفت‌وگویی با حجت‌الاسلام حسن بوسلیکی «مدیر گروه تربیت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی» انجام داده‌ایم که متن کامل آن بدین شرح است:

* اهمیت و ضرورت پرداختن به علل روان‌شناختی دروغ‌گویی چیست؟

بررسی علل و بسترهای شکل‌گیری پدیده دروغ و فریب، هم بر بینش ما نسبت به چرایی فراوانی این پدیده -به رغم منع آن- خواهد افزود و هم در مقابله با این پدیدۀ تأثیرگذار است. شناسایی منابع و مآخذی که در حوزه‌های فوق به نحوی علل و بسترهای شکل‌گیری پدیدۀ دروغ را بررسی کرده‌اند، گامی مهم جهت آشنایی افراد علاقه‌مند به تحقیق در این حوزه است و زمینه را برای آشنایی بیشتر با مطالعات و تحقیقات انجام‌شده در این حوزه و انجام کارهای جدیدتر و در نتیجه آشنایی بهتر با عوامل و بسترهای این پدیده و مواجهۀ صحیح با آن فراهم می‌کند.

* رویکرد کلی این پژوهش چیست؟

این کتاب تلاشی است برای شناسایی منابعی که به علل روان‌شناختی این پدیده پرداخته‌اند. این پدیده به گونه‌ای است که فقط در یک حوزه از مطالعات روان‌شناختی نمی گنجد. بنابراین از منظرهای مختلف مطالعات روان‌شناختی قابل بررسی است. روان‌شناسی شخصیت، روان‌شناسی بالینی، روان‌شناسی اجتماعی، روان‌شناسی رشد، روان‌شناسی انگیزش و نیز روان‌کاوی (که می‌توان آن را ذیل روان‌شناسی شخصیت جای داد)، حوزه های مطالعاتی هستند که این پدیده را می‌توان در آن‌ها جست‌وجو کرد.

* آیا پیش‌تر در این موضوع تحقیقاتی ارائه شده است؟

البته در مطالعات جدید روان‌شناسی و در شاخه‌های مختلف آن، موضوع دروغ و فریب مورد توجه قرار گرفته است. در عین حال برخی جریان‌های مهم و معاصر نیز باعث تولید مقالات و مطالعات مهمی در این زمینه شده‌اند. تا جایی که نویسنده فحص کرده، در زبان فارسی تاکنون هیچ مأخذشناسی‌ای درباره دروغ صورت نگرفته و این اولین تلاش برای شناسایی و معرفی منابع شکل‌گرفته در حوزۀ دروغ و به صورت خاص، منابعی است که درباره بسترها و عوامل روان‌شناختی دروغ‌گویی منتشر شده است.

نکته قابل توجه در قلمرو این مأخذشناسی، تمامی آثاری است که به نحوی روان‌شناسانه به بررسی این علل پرداخته‌اند؛ هرچند آن آثار به خودی خود، اثری روان‌شناختی نباشند. مثلاً برای نمونه، برخی از منابع را نویسندگانی نوشته‌اند که به صورت رسمی، روان‌شناس نیستند؛ اما می‌توان بررسی علل دروغ‌گویی در اثر آنان را نوع بررسی روان‌شناسانه محسوب کرد؛ به نحوی که می‌توان آن را در قالب یکی از حوزه‌های روان‌شناسی، مثلاً روان‌شناسی انگیزش دروغ‌گویی، گنجاند.

* ساختار اثر نهایی به چه شکل است؟

روال کار این‌گونه بوده که مقالات و کتاب‌های نوشته‌شده در این حوزه، مطالعه و بخشی از مهم‌ترین آن‌ها به صورت تفصیلی گزارش و بقیه به صورت اجمالی معرفی شوند. بر این اساس، این مأخذشناسی در دو بخش مأخذشناسی تفصیلی و مأخذشناسی اجمالی ترتیب یافته است که در بخش تفصیلی، کتاب‌ها و مقالاتی که از اهمیت بیشتری برخوردار بوده‌اند به صورت تفصیلی معرفی شده‌اند و در بخش اجمالی، معرفی کوتاه‌تری از منابع آمده است.

* ملاک اهمیت در معرفی منابع چگونه بوده است؟

در معرفی منابع به شکل تفصیلی و اجمالی، ملاک اهمیت، قوت علمی و نیز اقبال جامعه علمی و مخاطبان به این آثار مد نظر بوده است. منابعی که استاندارهای لازم پژوهشی را رعایت کرده و تحلیل و بررسی دقیق‌تری انجام داده‌اند و علاوه بر آن با اقبال جامعه علمی و مخاطب همراه بوده‌اند، در مأخذشناسی تفصیلی و منابعی که این ملاک‌ها را نداشتند و یا کم‌تر داشتند، در مأخذشناسی اجمالی معرفی شده‌اند.

* پروژه یادشده در چه مرحله‌ای است و حاصل این پژوهش چه خواهد بود؟

این پژوهش یکی از پروژه‌های گروه تربیتِ پژوهشکده اخلاق و معنویت است که مراحل پایانی را می‌گذراند و محصول تولیدشده در قالب کتابی با حدود 300 صفحه منتشر خواهد شد.

قم پرس منتظر دریافت اخبار و پیام های هموطنان عزیز می باشد.

دیدگاه

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید