به گزارش قم پرس تصمیم اخیر سونی برای توقف انتشار نسخههای فیزیکی بازیهای جدید پلیاستیشن از ژانویه سال ۲۰۲۸، بیشتر از آنکه یک تغییر در شیوه عرضه بازیها باشد، آغاز مسئلهای جدید درباره آینده صنعت بازیهای ویدیویی است. تنها چند روز پس از اعلام این تصمیم، موجی از واکنشها در شبکههای اجتماعی و انجمنهای تخصصی بازی شکل گرفت و کاربران با پیوستن به کارزارهای اعتراضی، از جمله «Don't Kill Games»یا «دیسکها را نکشید» مخالفت خود را با حذف تدریجی نسخههای فیزیکی اعلام کردند. هرچند بسیاری از تحلیلگران معتقدند احتمال عقبنشینی سونی از این تصمیم کم است. نگرانی اصلی گیمرها به موضوعی فراتر از یک شی پلاستیکی یا یک دیسک برمیگردد؛ آنها معتقدند با گسترش عرضه دیجیتالی، مفهوم مالکیت بازیهای ویدیویی نیز در حال تغییر است. در نسخههای فیزیکی، کاربران میتوانند بازی خریداریشده را نگه دارند، به دیگران قرض بدهند، آن را بفروشند یا سالها بعد دوباره اجرا کنند، اما در نسخههای دیجیتالی، آنچه در اختیار خریدار قرار میگیرد در عمل مجوز استفاده از بازی است؛ مجوزی که تابع قوانین فروشگاههای دیجیتال و سیاستهای شرکت ناشر خواهد بود.
این نگرانیها باعث شده حذف نسخههای فیزیکی، تنها یک تصمیم تجاری از سوی سونی تلقی نشود. برای بسیاری از کاربران، این تصمیم نشانه تغییری بزرگتر در صنعت بازیهای ویدیویی است؛ تغییری که میتواند بازار خرید و فروش بازیهای دست دوم را کوچکتر کند، حق انتخاب مصرفکنندگان را محدود سازد و مدل سنتی مالکیت بازیها را به تدریج به استفاده از مجوزهای دیجیتالی تغییر دهد. در چنین شرایطی، تصمیم سونی تنها به حذف یک دیسک خلاصه نمیشود، بلکه بخشی از مسیری است که صنعت بازی طی سالهای اخیر با سرعت بیشتری در آن گام برداشته است.
تغییر رفتار کاربران، دلیل حذف دیسکهای فیزیکی
اگرچه تصمیمی که سونی گرفته است برای پایان دادن به عرضه نسخههای فیزیکی بازیهای جدید با واکنش منفی گیمرها همراه شده، اما از منظر اقتصادی و تجاری، این تصمیم چندان دور از انتظار نبود. سونی در توضیحات رسمی خود اعلام کرده است که این تصمیم در پاسخ به تغییر رفتار کاربران و حرکت روزافزون بازار به سمت خرید نسخههای دیجیتالی گرفته شده است. آمارهای منتشرشده نیز نشان میدهد در سالهای اخیر بخش عمدهای از کاربران، بازیهای خود را نه از فروشگاههای فیزیکی، بلکه از طریق فروشگاههای آنلاین خریداری میکنند؛ موضوعی که به اعتقاد بسیاری از تحلیلگران، ادامه تولید دیسک را برای شرکتهایی مانند سونی از نظر صرفه اقتصادی کم کرده است. چرا که عرضه نسخههای فیزیکی فقط به تولید یک دیسک محدود نمیشود. هزینه تهیه مواد اولیه، چاپ و بستهبندی، انبارداری، حملونقل، توزیع در فروشگاههای مختلف و همچنین سهم خردهفروشان، همگی بخشی از هزینههایی هستند که با عرضه دیجیتالی حذف میشوند. در مقابل، فروش نسخههای دیجیتالی حاشیه سود بیشتری برای سونی به همراه دارد، زیرا بازیها مستقیماً از طریق فروشگاه پلیاستیشن در اختیار کاربران قرار میگیرند و وابستگی به شبکه توزیع سنتی و واسطهها به حداقل میرسد.
در کنار مسائل اقتصادی، تغییر الگوی مصرف کاربران نیز نقش مهمی در این تصمیم داشته است. سونی نیز در توضیح رسمی خود، تغییر ترجیحات کاربران و حرکت بازار به سمت محتوای دیجیتالی را مهمترین دلیل کنار گذاشتن نسخههای فیزیکی عنوان کرده است. در سالهای اخیر، افزایش سرعت اینترنت، توسعه زیرساختهای دانلود، افزایش ظرفیت حافظه کنسولها و فراگیر شدن خریدهای آنلاین باعث شده بسیاری از گیمرها ترجیح دهند بازیهای خود را بدون مراجعه به فروشگاههای فیزیکی و تنها با چند کلیک خریداری و دانلود کنند. این تغییر رفتار، بهویژه در نسل جدید کاربران، باعث شده نسخههای دیجیتالی به انتخاب اول بازار تبدیل شوند.
در کنار این موضوع، عرضه دیجیتالی امکان دسترسی سریعتر به بازیها، دریافت آسان بهروزرسانیها و خرید همزمان با عرضه جهانی را نیز فراهم کرده و همین مسئله استقبال از این شیوه را افزایش داده است. آمارهای منتشرشده از بازار نیز این روند را تأیید میکند؛ بهطوری که سهم فروش نسخههای دیجیتالی بازیهای پلیاستیشن طی سالهای اخیر رشد قابل توجهی داشته و اکنون بخش عمده فروش این شرکت را تشکیل میدهد. از این منظر، تصمیم سونی را میتوان ادامه روندی دانست که طی بیش از یک دهه گذشته بهتدریج شکل گرفته است؛ روندی که در آن نسخههای فیزیکی هر سال سهم کمتری از بازار به خود اختصاص دادهاند و در مقابل، فروش دیجیتالی به یکی از مهمترین منابع درآمد ناشران بزرگ بازی تبدیل شده است.
کوچک شدن بازار دست دوم، یکی از پیامدهای حذف دیسکهای فیزیکی
یکی از مهمترین پیامدهای کنار گذاشتن نسخههای فیزیکی، آینده بازار بازیهای دست دوم است؛ بازاری که از ابتدای شکلگیری صنعت بازیهای ویدیویی، بخشی جداییناپذیر از چرخه خرید و فروش بازیها بوده است. بسیاری از گیمرها پس از به پایان رساندن یک بازی، آن را میفروختند یا با عنوان دیگری تعویض میکردند و از این طریق بخشی از هزینه خرید بازی بعدی را تأمین میکردند. این چرخه علاوه بر کاهش هزینهها برای کاربران، به فروشگاههای محلی و کسبوکارهای فعال در حوزه خرید و فروش بازی نیز رونق میبخشید. با حذف تدریجی دیسکهای فیزیکی، این بازار نیز به مرور کوچکتر خواهد شد. در مدل عرضه دیجیتالی، کاربران دیگر امکان فروش یا انتقال بازی خریداریشده را ندارند و هر نسخه تنها از طریق فروشگاه رسمی در دسترس خواهد بود. به همین دلیل بسیاری از کارشناسان معتقدند یکی از بزرگترین بازندگان این تغییر، بازار بازیهای دست دوم خواهد بود.
البته آمارها نشان میدهد این بازار هنوز هم از بین نرفته است. بر اساس برآوردهای انجام شده، ارزش بازار جهانی بازیهای دست دوم در سال گذشته حدود ۷.۲ میلیارد دلار بوده و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۴ به ۱۳.۸ میلیارد دلار برسد. با این حال، برخی تحلیلگران معتقدند اگر ناشران بزرگی مانند سونی به سمت حذف کامل نسخههای فیزیکی حرکت کنند، ادامه رشد این بازار با چالش جدی روبهرو خواهد شد؛ زیرا با کاهش عرضه دیسک، عملاً امکان خرید، فروش و تعویض بازیها نیز محدودتر میشود و کاربران ناچار خواهند بود بازیهای مورد نظر خود را تنها از مسیر فروشگاههای دیجیتالی تهیه کنند.
تصمیم سونی برای کنار گذاشتن نسخههای فیزیکی بازیهای جدید پلیاستیشن، بخشی از روندی گستردهتر در صنعت سرگرمی است؛ روندی که سالها پیش در حوزه موسیقی و فیلم آغاز شد و اکنون به دنیای بازیهای ویدیویی رسیده است. برای شرکتهای بزرگ، حرکت به سمت عرضه دیجیتالی به معنای کاهش هزینهها، کنترل بیشتر بر فرآیند فروش و ایجاد مدل درآمدی پایدارتر است، اما برای بخشی از کاربران، این تغییر با نگرانیهایی درباره از دست رفتن حق انتخاب و مالکیت واقعی همراه شده است. اگرچه آمارها نشان میدهد بازار بهطور واضح به سمت خریدهای دیجیتالی حرکت کرده و احتمال بازگشت کامل به دوران دیسکهای فیزیکی کم است، اما واکنش گیمرها نشان میدهد نسخههای فیزیکی همچنان برای گروهی از کاربران ارزش فرهنگی و اقتصادی دارند. دیسک فقط یک ابزار ذخیرهسازی نیست؛ برای بسیاری از بازیکنان بخشی از تجربه خرید، نگهداری و ارتباط با بازیهاست.
دبیرسرویس: #میثم_عربی
قم پرس منتظر دریافت اخبار و پیام های هموطنان عزیز می باشد.
دیدگاه