به گزارش قم پرس نشست خبری تشریح اهداف و رویکردهای شبکه ملی صنایع فرهنگی با حضور مهدی کلانتری، مدیر مجمع ایراننوشت؛ حامد تاملی، نائب رئیس انجمن صنفی تولیدکنندگان اسباببازی؛ مرتضی علایی، رئیس هیئت مدیره انجمن محصولات آیینی؛ محمدمهدی ایزدخواه، مدیر انتشارات ترجمان و نماینده انجمن حوزه نشر یکشنبه ۲۹ شهریور در مجتمع فرهنگی سرچشمه برگزار شد.
ایجاد چرخه پایدار تأمین مالی فرهنگی و تقویت مرجعیت علمی؛ دو مأموریت شبکه ملی فعالان صنایع فرهنگی
مرتضی علایی، مدیرعامل مجموعه فرهنگی ماهد و رئیس هیئت مدیره انجمن محصولات آیینی؛ ایجاد یک چرخه پایدار فرهنگی را از ماموریتهای شبکه ملی فعالان صنایع فرهنگی خواند و بیان کرد: یکی از بسترهای مهم و مسائل اساسی که در شبکه مای صنایع فرهنگی قرار است پیگیری کنیم، صرفاً تأمین مالی موقت یا تأمین مالی برای یک فعالیت خاص نیست؛ بلکه ایجاد یک چرخه پایدار در حوزه فرهنگی است. یکی از راهکارها و مسیرهای تحقق این هدف، تجربه موفقی است که پیشتر بهصورت موردی شکل گرفته و آن هم مشارکت مردم در تأمین مالی جمعی کسبوکارهای مختلف است.
علایی، به بسترسازی برای چرخه تامین مالی اشاره و بیان کرد: نکته بعدی، بسترسازی برای این چرخه تأمین مالی است. موضوعی که بهطور جدی باید دنبال شود، ایجاد امنیت در چرخه تأمین مالی و سرمایهگذاری فرهنگی است؛ هم در بستر سرمایه در گردش کوتاهمدت، هم در بستر خریدوفروش سهام شرکتها و هم در بستر سرمایهگذاری خطرپذیر در شرکتهای صنایع فرهنگی. بسترسازی و پیگیری زیرساختهای لازم برای این موضوع، یکی از مسائل اولیه و جدی است که در دستور کار شبکه فعالان صنایع فرهنگی قرار دارد.
رئیس هیئت مدیره انجمن محصولات آیینی، مرجعیت علمی را از دیگر ماموریتهای شبکه ملی فعالان صنایع فرهنگی خواند و گفت: نکته بعدی که در شبکه باید بهطور جدی به آن پرداخته شود، بحث مرجعیت علمی است. مسئله ما این است که هر کشوری، متناسب با زیستبوم خاص خود، ادبیات کسبوکار و مبانی خاص خودش را دارد و بر اساس آنها مسائل خود را پیگیری میکند. برای مثال، ما با توجه به پیشینه بلندمدت کشور عزیزمان، ایران اسلامی، و همچنین سابقه طولانی حوزه کسبوکار، با مسائلی مواجه هستیم که میتواند تفاوتهایی را در مدیریت و چرخه مدیریت کسبوکارهای ما نسبت به مدلهای متعارف ایجاد کند.
او، با تأکید بر انتقال تجربیات کسبوکارهای صنایع خلاق گفت: موضوع مهم، انتقال تجربههای موفق کسبوکارهایی است که با مبانی متمایز از مبانی متعارف حوزه کسبوکار، توانستند در کشور ما تجربیات موفقی خلق کنند. این تجربیات، گاهی از دل یک نگاه توحیدی یا نگاه بومی به حوزه کسبوکار شکل گرفتند. تبیین و انتقال این تجربیات میتواند در شرایط کنونی بسیار مفید باشد. این موضوع نیز یکی از کارهایی است که ما در شبکه دنبال میکنیم.
تأکید شبکه ملی صنایع فرهنگی بر شکلگیری زیستبومهای تخصصی
حامد تاملی، نائب رئیس انجمن صنفی تولیدکنندگان اسباببازی و نماینده حوزه اسباببازی در شبکه ملی فعالان صنایع فرهنگی، با اشاره به ایجاد زیستبوم برای حوزههای مختلف صنایع فرهنگی گفت: یکی از نکاتی که شاید برای شبکه ملی فعالان صنایع فرهنگی بسیار جدی باشد، نگاه زیستبومی به مسائل و موضوعات مختلف صنایع فرهنگی است. در زیستبوم صنایع فرهنگی، درباره اساس موضوعات و نوع فعالیت فعالان آن زیستبوم، بحثهای مختلفی وجود دارد و دغدغهها و نیازهای متعددی مطرح میشود. وقتی درباره زیستبوم اسباببازی صحبت میکنیم و به زنجیره ارزش صنعت اسباببازی نگاه میکنیم، میبینیم که دغدغه فعالان این حوزه، در بسیاری از مواقع، با حوزه نوشتافزار متفاوت است. حوزه پوشاک نیز ممکن است با زیستبومهای دیگر تفاوتهایی داشته باشد. به همین دلیل، لازم است که ابتدا در هر موضوع و هر دسته از صنایع فرهنگی، بتوانیم زیستبوم آن صنعت را پشتیبانی و راهاندازی کنیم.
تاملی شکلگیری زیستبومهای خرد در صنایع خلاق را از اهداف شبکه ملی فعالان صنایع فرهنگی دانست و گفت: در بسیاری از موضوعات، زیستبومهایی شکل گرفتند و نیاز به توسعه دارند. در برخی موضوعات نیز، اگر این نگاه زیستبومی وجود داشته باشد و ایجاد شود، قاعدتاً میتواند اثربخشی بسیار بهتری در حوزه ارتباط با مخاطب، توسعه صنعت و انتقال پیامی که آن صنعت میخواهد به مخاطب خود برساند، ایجاد کند. به همین دلیل، یکی از اهداف شبکه این است که بتواند به شکلگیری زیستبومهای خرد کمک کند.
نماینده حوزه اسباببازی در شبکه ملی فعالان صنایع فرهنگی، افزود: در بسیاری از این زیستبومها، تشکلهایی وجود دارند که لزوماً به کل زیستبوم توجه نمیکنند و ممکن است تمرکز ویژهای بر بخشی از آن داشته باشند. بنابراین، لازم است تشکلها و نهادهای مردمی در زیستبومهای مختلف ساماندهی شوند تا بتوانند در نهایت، به رشد صنعت فرهنگی مربوط به آن حوزه کمک کنند. پس ما از یک سو، نیازهایی را در خود زیستبوم داریم و از سوی دیگر، به دنبال ایجاد ارتباط و همافزایی میان زیستبومها هستیم.
او، به اثرگذاری بیشتر همافزایی فعالان حوزه صنایع فرهنگی اشاره و بیان کرد: وقتی درباره بازارپردازی حول یک کاراکتر صحبت میکنیم، همافزایی میان چند زیستبوم، مانند اسباببازی، پوشاک و نوشتافزار، میتواند ارزش ویژهای خلق کند. در چنین شرایطی است که میتوانیم بگوییم اثربخشیای که در حوزه فرهنگی به دنبال آن هستیم، در حال تحقق است. به همین دلیل، یکی از توجهات ویژه شبکه، همافزایی میان شبکهها، زیستبومها و فعالان مردمی این حوزه خواهد بود. شبکه باید بتواند تشکلها را در کنار یکدیگر قرار دهد و ماهیت راهاندازی آن نیز بر همین اساس شکل گرفته است.
تاملی، افزود: در این موضوع، مطالباتی وجود دارد که هرکدام، مطالبه خاص خود را دارند. مجموع این مطالبات میتواند مطالبات کلان را شکل دهد. یکی از بازیگران جدی این حوزه، علاوه بر خود شبکه مردمی، حاکمیت و دولت است. مطالبهای که زیستبومها از حاکمیت دارند، نیازمند همافزایی ویژهای است. هرچه بتوانیم شبکه را بیشتر توسعه دهیم، مطالبات را تجمیع کنیم و برای مطالبات مشترک، راهحلهای مشخصی پیدا کنیم، در نهایت میتوانیم مطالبه ویژهای از حاکمیت و دولت داشته باشیم و تعامل محکمتر، دقیقتر و مؤثرتری را در این فضا ایجاد کنیم.
صنایع خلاق ایران عمدتا توسط کسب و کارها شکل گرفته است
سعید حسینی، مدیرعامل شبکه ملی فعالان صنایع فرهنگی، به معنای صحیح صنایع فرهنگی و لزوم شکلگیری زیستبوم منسجم برای این حوزه اشاره و بیان کرد: حوزه صنایع فرهنگی به آن بخش از فرهنگ گفته میشود که با اقتصاد آمیخته است. به اشتباه گاهی صنایع فرهنگی را صرفاً به محصولاتی مانند نوشتافزار و اسباببازی محدود میکنند، در حالی که صنایع فرهنگی هر آن چیزی را شامل میشود که در مسیر صنعتی و اقتصادی حرکت میکند؛ از تولید محتوا مانند انیمیشن و سینما گرفته تا حوزه محصولات فیزیکی، گردشگری، محتوا و خدمات. بر اساس دستهبندیهای بینالمللی، صنایع فرهنگی شاید بیش از ۴۰ صنعت را دربر بگیرد و طبیعتاً بهمرور حوزههای جدیدی نیز به آن اضافه میشود.
حسینی، درباره اهمیت صنایع فرهنگی در جهان گفت: در همه دنیا به این موضوع توجه بسیار جدی شده است و صنایع فرهنگی اهمیت زیادی پیدا کردند. اتفاقی که به واسطه گسترش سبک زندگی جدید رخ داده و در آن حوزه تفریحات، محتوا و اختصاص زمان به این حوزهها جدیتر شده است، باعث شده به همان میزان، صنعت نیز بزرگتر شود. صنایع فرهنگی علاوه بر تأثیر فرهنگی، در حوزه اقتصاد نیز اهمیت پیدا کردند و در شاخصهای اقتصادی، از جمله اشتغال، تولید ناخالص داخلی، صادرات و سایر شاخصهای اقتصادی، نقش دارند. به همین دلیل کشورها برای این حوزه، برنامهریزی اقتصادی نیز دارند و موضوع صرفاً یک برنامه فرهنگی نیست.
مدیرعامل شبکه ملی فعالان صنایع فرهنگی با اشاره به تجربه برخی کشورها گفت: برای مثال، در آمریکا دهههاست که این موضوع جدی گرفته شده و سهم قابل توجهی از اقتصاد این کشور به این حوزه مرتبط است. حتی به تعبیری گفته میشود بخشی از قدرت آمریکا از قدرت صنایع فرهنگی و قدرت نرم آن ناشی میشود. بسیاری از ابرقدرتها و کشورهای جدی در این حوزه نیز بخش مهمی از قدرت نرم خود را از همین مسیر به دست آوردند. کشورهای جدید نیز در سالهای اخیر شروع به فعالیت جدی در این حوزه کردند و در یک بازه زمانی کوتاه، اتفاقات خوبی را رقم زدند.
او، افزود: کره جنوبی شاید یکی از بهترین نمونهها باشد. این کشور از اوایل سال ۲۰۰۰ این موضوع را بهصورت جدی دنبال کرد و در مدت حدود ۲۰ سال به نقطهای در جهان رسید که از آن با عنوان موج کره یاد میشود؛ اتفاقی که هم از نظر اقتصادی و هم از نظر فرهنگی بسیار جدی بود و توانست فرهنگ این کشور را به جهان منتقل کند. ما در این حوزه در یک غفلت به سر بردیم. هم در لایه حکمرانی و هم در حوزههای صنفی و فعالان فرهنگی، دیر متوجه این موضوع شدیم.
حسینی، به ورود موفق کسبوکارها در حوزه صنایع خلاق گفت: نقاط مثبت و قوتی که در کشور داریم، عمدتاً توسط کسبوکارها خلق شدند؛ یعنی حرکتهای مردمی و عمدتاً کسبوکارها توانستند تجربههای موفقی ایجاد کنند، برندهایی شکل دهند و جریانهایی را به وجود آورند. در بعضی حوزهها حتی به نقطهای رسیدیم که تجربه موفق قابل تکرار شکل گرفته است. برای مثال، در صنعت انیمیشن تجربههای موفق زیادی داشتیم و چندین مجموعه توانستند اکران موفقی داشته باشند، به سوددهی برسند و بازدیدهای بالایی کسب کنند. در حوزه تولید نوشتافزار نیز یک جریان شکل گرفته و در حوزه اسباببازی نیز کسبوکارهای مستقل و بزرگ توانستند نمونههای موفق و جریانساز ایجاد کنند.
مدیر عامل شبکه ملی فعالان صنایع فرهنگی ادامه داد: با این حال در ایران شاهد موفقیت و پیشرفت در صنایع فرهنگی هستیم. پرچمداران صنایع فرهنگی در ایران، کسبوکارهای مردمی و خصوصی موفق هستند. در بسیاری از کشورها، دولتها ابتدا طراحی کردند، برنامه ملی نوشتند، برنامهریزی جدی انجام دادهاند و تأمین مالی را نیز در نظر گرفتهاند و در نهایت، کسبوکارها وارد میدان شده و کار اصلی را انجام دادهاند. به نظر من، فضای حکمرانی در کشور هنوز کاری را که باید انجام دهد، انجام نداده است؛ چه در حوزه قوانین و چه در سایر بخشهای مورد نیاز. اما ما شاهد شکلگیری مجموعههای موفق مردمی بودهایم و فکر میکنیم اکنون که این قلهها و نمونههای موفق را داریم، باید بتوانیم یک زیستبوم کامل داشته باشیم.
صنایع فرهنگی به یکی از صنایع درآمدزای جهان تبدیل شده است
محمدمهدی ایزدخواه، مدیر انتشارات ترجمان و نماینده انجمن حوزه نشر در شبکه ملی صنایع فرهنگی، درباره اهمیت صنایع فرهنگی در هویتسازی و توسعه اقتصادی گفت: صنایع فرهنگی امروزه بهعنوان صنایعی اشتغالزا، درآمدزا و هویتساز شناخته میشوند. این موضوع به این معناست که حدود ۳.۵ درصد از اشتغال کل دنیا در حیطه صنایع فرهنگی قرار دارد. در بعضی از کشورهایی که مزیتهای بیشتری در این حوزه دارند، برای مثال کشورهایی که در حوزه گردشگری یا سایر صنایع فرهنگی فعالیت گستردهای دارند، سهم اشتغال این صنایع حتی به ۱۲ درصد کل اشتغال کشور میرسد. حدود ۴.۳ درصد از تولید ناخالص داخلی دنیا نیز به صنایع فرهنگی اختصاص دارد که این میزان، سهم قابلتوجهی محسوب میشود. اما شاید مهمتر از آن، هویتساز بودن این صنایع باشد.
ایزدخواه، افزود: در این زمینه یک بررسی خودمان در شبکه داشتیم. در این بررسی، برای نخستین بار شاخصی را بررسی کردیم که نشان میداد نوجوانان و کودکان ما در طول روز چه فعالیتهایی انجام میدهند. بسیار جالب بود که نوجوانان ما، بهجز ساعاتی که خواب هستند و به مدرسه میروند و درس میخوانند، تقریباً تمام زمان باقیمانده خود را صرف مصرف محصولات فرهنگی میکنند. اگر بخواهم این فعالیتها را بهترتیب نام ببرم، شامل شبکههای اجتماعی، فیلم و تلویزیون، موسیقی، بازیهای ویدئویی، مطالعه غیردرسی، ورزش کردن و تماشای ورزش هستند.
نماینده حوزه نشر در شبکه ملی فعالان صنایع فرهنگی، به پژوهشی درباره شخصیتهای محبوب کودکان اشاره و بیان کرد: چند سال پیش پژوهش دیگری انجام دادیم و یک شاخص مهم را بررسی کردیم: ۱۰ شخصیت محبوب کودکان در کشورهای مختلف دنیا چه شخصیتهایی هستند؟ این بررسی را در سال ۱۳۹۴، یک بار در سال ۱۳۹۸ و یک بار نیز در سال ۱۴۰۴ انجام دادیم. کشوری مانند آمریکا که سرمایهگذاری بسیار گستردهای در صنایع فرهنگی انجام میدهد، در میان شخصیتهای محبوب کودکان خود، عمدتاً شخصیتهای آمریکایی را دارد. در اروپا نیز شخصیت محبوب کودکان، شخصیتهای آمریکایی هستند و شخصیتهای کشورهای خودشان سهم کمتری از این فهرست را به خود اختصاص میدهند.
او، افزود: وقتی این آمار را در کشورهایی مانند چین بررسی میکنیم، میبینیم که تقریباً چهار یا پنج شخصیت از شخصیتهای محبوب کودکان، شخصیتهای چینی هستند. در ژاپن نیز در یکی از سالهایی که بررسی کردیم، هر ۱۰ شخصیت محبوب کودکان ژاپنی، شخصیتهای ژاپنی بودند. در مورد ایران نیز این تحلیل را انجام دادیم. در سال ۱۳۹۴، تمام شخصیتهای محبوب، شخصیتهای غربی و آمریکایی بودند. در سالهای ۱۳۹۸ و ۱۴۰۴، یک یا دو شخصیت ایرانی نیز به این جمع اضافه شدند. بنابراین، میبینیم که این صنعت، یک صنعت هویتساز است و اهمیت بسیار زیادی دارد.
ایزدخواه، تأمین مالی صنایع فرهنگی را از موضوعات مورد توجه خواند و گفت: تأمین مالی یکی از زمینههای بسیار مهمی است که در همه صنایع، فعالان برای حل آن بهصورت مشترک اقدام میکنند. بازارسازی مشترک نیز یکی از حوزههای مهم است؛ بهویژه در زمینه بازارگشایی در بازارهای بینالمللی و توسعه صادرات. همچنین، داشتن هویت مشترک در تعامل با دولت و پیگیری موضوعات مختلف، مانند ایجاد زیرساختهای مشترک، از دیگر مسائل مهمی است که میتواند در دستور کار شبکه قرار بگیرد.
نماینده حوزه نشر در شبکه ملی فعالان صنایع فرهنگی، به لزوم ورود صنایع فرهنگی به بازار بینالمللی اشاره و بیان کرد: امروز، پس از سالها فعالیت این صنعت در کشورمان، یکی از موضوعات مهم این است که فعالان بتوانند بهبود و افزایش ارتباط با جهان را در دستور کار خود قرار دهند. یکی از زمینههای این موضوع، صادرات محصولات است. در برخی از حوزهها، ظرفیتهای بسیار خوبی داریم؛ از جمله گردشگری، انیمیشن، بازیهای ویدئویی و موضوعات مختلف دیگر. بهویژه در ارتباط با کشورهایی که برای ما اهمیت دارند، مانند چین و کشورهای همسایه، میتوانیم ظرفیتهای صادراتی و ارتباطات بینالمللی خود را توسعه دهیم.
صنایع فرهنگی ایران ظرفیت حضور در بازارهای جهانی را دارند
مهدی کلانتری، مدیرعامل مجمع نوشتافزاری و نماینده حوزه نوشتافزار شبکه ملی فعالان صنایع فرهنگی با اشاره به اهمیت دسترسی مخاطب نهایی به محصولات صنایع فرهنگی گفت: بعد از مراحل طراحی، تأمین مالی و تولید، به موضوع مهمی به نام سطح دسترسی محصولات و رساندن آنها به مخاطب نهایی میرسیم. این نکته بسیار مهم است، بهخصوص درباره محصولات خلاق که بسیاری از آنها جدید هستند و سطح دسترسی به آنها در کشور پایین است.
کلانتری، ادامه داد: برای این موضوع یک مثال عرض میکنم. ما روزی را داشتیم که قهوه و کافه به این شکل وجود نداشت، اما امروز فروشگاههای تخصصی مربوط به آن در همه شهرها ایجاد شده است. یعنی یک نیاز جدید شکل گرفته و برای آن فروشگاه و شبکه ایجاد شده است. فروشگاههای محصولات حجاب نیز نمونه دیگری هستند. شاید چند سال پیش فروشگاه تخصصی محصولات حجاب وجود نداشت و مردم این محصولات را از بازار خریداری میکردند. نمونههای این موضوع بسیار زیاد است. مردم نیازهای جدیدی دارند که باید این نیازها از طریق شبکه جدید و صنف جدید تأمین شوند.
کلانتری افزود: یکی از نیازهای مردم نیز همین محصولات خلاق و صنایع فرهنگی است. این محصولات بعضاً در کشور توزیع میشوند، اما سطح دسترسی به آنها پایین است و نیاز بود روی این موضوع تمرکز شود.
مدیرعامل مجمع نوشتافزاری بیان کرد: در حال حاضر ما درگیر نمایشگاه نوشتافزار هستیم که در مصلی تهران و ۱۱ شهر دیگر برگزار میشود و در نهایت در ۳۱ استان کشور حضور دارد. اما در هیچکدام از این شهرها و شهرستانها، به جز همان ۱۱ مورد که عرض کردم و آن هم عمدتاً در مرکز استانهاست، دسترسی مناسبی به این محصولات وجود ندارد. همین مسئله سطح دسترسی را پایین میآورد.
او به دسترسی مخاطبان به محصولات صنایع فرهنگی اشاره کرد و گفت: یکی از بحثهایی که بهصورت جدی مطرح شد، این بود که بتوانیم فروشگاههایی داشته باشیم که اقتصادشان نیز بچرخد؛ یعنی کنار هم قرار گرفتن این محصولات بتواند به چرخش اقتصادی شبکه کمک کند. لوازمالتحریر ممکن است فصلی باشد و در شهریورماه بیشتر مصرف شود. هرکدام از این محصولات نیز فصل خاص خودشان را دارند؛ کتاب یک فصل دارد و اسباببازی نیز فصل خاص خود را دارد. به همین دلیل، ما روی موضوع دسترسی بیشتر تمرکز کردیم تا بتوانیم فروشگاههای تخصصی، محتوامحور و صنایع فرهنگی داشته باشیم که بتوانند این موضوع را پوشش دهند.
مدیرعامل مجمع نوشتافزاری درباره رقابتپذیری محصولات فرهنگی ایرانی گفت: محصولات ما از نظر صنعتی نیز کاملاً قابلیت رقابت دارند. هرکدام از مجموعههایی که وارد حوزه تولید شدند و توانستند کار قوی صنعتی و تیراژ بالا انجام دهند، توانستند محصولات خود را بینالمللی کنند و برای آنها خواهان وجود داشته است. حتی برخی از این محصولات به خود تیمهای خارجی صادر شده و به اروپا نیز صادرات داشتیم و موضوع فقط کشورهای اطراف و بازارهای ضعیفتر نبوده است. برخی از تولیدکنندگان توانستهاند محصولاتی را که پیش از این در آلمان، ژاپن یا چین تولید میشده، جایگزین کنند و همان محصولات اکنون تحت لیسانس در ایران تولید و به بازارهای اطراف صادر میشوند. لازمه توسعه این بازار، وجود چنین شبکهای است؛ شبکهای که انشاءالله بتواند سطح دسترسی به این محصولات را در کشور ایجاد کند.
توسعه صادرات، راهکاری برای تقویت و پیشرفت تولید داخلی
سعید حسینی، مدیرعامل شبکه ملی فعالان صنایع فرهنگی، در پاسخ به سؤال خبرنگار مهر درباره برنامه این شبکه برای ورود محصولات صنایع فرهنگی به بازارهای جهانی گفت: یکی از اهداف اصلی ما همین است که صنایع فرهنگی را وارد بازارهای جهانی و بینالمللی کنیم. اتفاقاً در این مسیر، بحث شبکه و شبکهسازی تأثیر بسیار جدی دارد؛ زیرا صادرات نسبت به بازار داخلی کار پیچیدهتری است و همه تولیدکنندگان، بهخصوص تولیدکنندگان کوچک، قابلیت انجام آن را ندارند.
حسینی افزود: مسیری که در دنیا برای این موضوع طی شده، این است که الگوهایی مانند شرکتهای جمعی شکل بگیرند؛ برای مثال، شرکتهایی تحت عنوان شرکتهای مدیریت صادرات ایجاد شوند و بتوانند با الگوی برند واحد یا حتی بدون آن، مجموعههای مختلفی را که در داخل تولید میکنند، به سمت صادرات هدایت کنند.
مدیرعامل شبکه ملی فعالان صنایع فرهنگی ادامه داد: صادرات به هر حال به فناوری، تکنولوژی و دانش بازاریابی بیشتری نیاز دارد. ما در حال تلاش برای این موضوع هستیم. در برخی موارد نیز لازم است از مجموعههای کوچک حمایت شود یا مجموعهها با یکدیگر همافزایی داشته باشند تا بتوانند وارد مسیر صادرات شوند. این موضوع برای ما کاملاً جدی است و معتقدیم بدون صادرات و فروش بینالمللی نمیتوانیم پیشرفت کنیم.
او، افزود: حتی اگر بتوانیم صادرات را توسعه دهیم، این اتفاق فقط برای بازارهای خارجی نیست، بلکه باعث میشود بازار داخلی نیز با سرعت بیشتری پیشرفت کند. وقتی با نگاه صادراتی تولید میکنید و تیراژ تولید را به واسطه صادرات افزایش میدهید، هزینه تولید کاهش پیدا میکند و میتوانید محصولات خود را در بازار داخلی نیز با قیمت مناسبتری عرضه کنید. یکی از دلایلی که مثلاً تولیدات چین در برخی حوزهها قابلیت رقابت بالایی دارند، این است که چین برای بازار همه دنیا تولید میکند، در حالی که ما در بسیاری از موارد فقط برای بازار داخلی خودمان تولید میکنیم.
دبیرسرویس: #میثم_عربی
قم پرس منتظر دریافت اخبار و پیام های هموطنان عزیز می باشد.
دیدگاه