جای شخصیت‌های ایرانی در بازار محصولات فرهنگی خالی است

به گزارش قم پرس سال‌هاست که بخش زیادی از بازار نوشت‌افزار ایران را شخصیت‌های انیمیشن‌های خارجی پر کردند از بتمن و اسپایدرمن گرفته تا کرومی و لبوبو و دیگر کاراکترهای محبوبی که روی دفترها، کیف‌ها و وسایل کودکان دیده می‌شوند. اما با این حال در چند سال اخیر توجه به اهمیت تولید شخصیت‌های ایرانی بیشتر شده است. شخصیت‌هایی که کودکان بتوانند با آن‌ها ارتباط برقرار کنند و آن‌ها را در زندگی روزمره خود ببینند؛ انیمیشن‌هایی مثل «بچه زرنگ»، «پسر دلفینی»، «یوز» و «با بابام»، توانستند شخصیت‌هایی با فرهنگ ایرانی بسازند که حالا آن‌ها را بر روی دفترها، کیف‌ها، لباس‌ها و دیگر محصولات مورد استفاده کودکان می‌بینیم.

این محصولات می‌توانند حلقه ارتباطی میان کودکان و شخصیت‌های محبوبشان باشند. همچنین به‌تازگی انیمیشن «سفینه نجات» در سینماها اکران شد و شخصیت‌ تازه‌ای را به دنیای انیمیشن‌های ایرانی اضافه کرد. هم‌زمان با اکران این انیمیشن و نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی، دفترهایی با طرح شخصیت‌های آن تولید و در نمایشگاه ایران‌نوشت منتشر شد تا این شخصیت هم وارد زندگی روزمره کودکان شود. نوشت‌افزار اردیبهشت که از مجموعه‌های فعال و قدیمی در حوزه نوشت‌افزار است توسط ریحانه آبیاری و محمدعلی رجایی راه‌اندازی شده است. این نوشت‌افزار از پیشروان ورود طرح‌های شخصیت انیمیشن «سفینه نجات» به دفترها بوده و محصولاتی در این زمینه تولید کرده است.

ریحانه آبیاری، هم‌بنیان‌گذار نوشت‌افزار اردیبهشت، با اشاره به استقبال کودکان از دفترهای دارای شخصیت‌های ایرانی گفت: کودکان ما وقتی دفترهای «سفینه نجات»، «یوز»، «با بابام» یا هر شخصیت ایرانی دیگری را می‌بینند، ذوق می‌کنند. این موضوع نشان می‌دهد شخصیت‌های ایرانی برای بچه‌ها جذاب هستند و آن‌ها از این محصولات استقبال می‌کنند. کودکان این فیلم‌ها را دیدند و وقتی دفتر مربوط به آن‌ها را می‌خرند، انگار شخصیت فیلم را برای همیشه به خانه برده و همراه خود دارند.

آبیاری، افزود: اینکه چگونه می‌توانیم بازار را با محصولات داخلی پر کنیم، موضوع مهمی است. ما می‌بینیم که بازار شخصیت‌های ایرانی چقدر خالی است؛ زیرا کودکان دوست دارند شخصیت‌هایی را که در بازی‌ها و انیمیشن‌ها می‌بینند، در اختیار داشته باشند. این موضوع نشان می‌دهد که برای محصولات مرتبط با این شخصیت‌ها تقاضا وجود دارد. بنابراین، بهتر است با استفاده از شخصیت‌های انیمیشن‌های داخلی و فیلم‌هایی که کودکان در کشور می‌بینند و با فرهنگ ما تناسب دارند، این جای خالی را پر کنیم.

هم‌بنیان‌گذار نوشت‌افزار اردیبهشت، هم‌زمانی اکران انیمیشن «سفینه نجات» و عرضه دفترهای این اثر را یکی از عوامل استقبال کودکان دانست و گفت: اتفاقی که افتاده این است که اکران فیلم با عرضه محصولات هم‌زمان شده است. البته هنوز بسیاری از بچه‌ها فیلم را ندیدند، اما بعضی از کودکانی که فیلم را دیدند، هنگام مشاهده دفترها کنار میز می‌ایستند و آن‌ها را نگاه می‌کنند.

او ادامه داد: روی هرکدام از دفترها تصویری از یک پرده یا سکانس فیلم وجود دارد. کودکان از دیدن این تصاویر خوشحال می‌شوند و بعضی وقت‌ها می‌ایستند و خاطره آن سکانس را تعریف می‌کنند. خدا را شکر، استقبال خیلی خوبی از محصولات شده است.

آبیاری، درباره انگیزه استفاده از شخصیت‌های انیمیشن «سفینه نجات» در طراحی دفترها گفت: در تمام دنیا مرسوم است که پس از ساخت یک فیلم یا انیمیشن، محصولاتی با محوریت شخصیت‌های آن اثر تولید شود. مردم پس از خروج از سالن سینما یا پایان تماشای فیلم، دوست دارند ارتباطشان با انیمیشن یا شخصیت‌های آن حفظ شود. افراد با استفاده از این محصولات می‌توانند احساس کنند که همچنان به شخصیت‌های مورد علاقه خود متصل هستند و حس خوبی را که هنگام تماشای انیمیشن و تجربه لحظات آن داشتند، با خود حفظ کنند.

هم‌بنیان‌گذار نوشت‌افزار اردیبهشت ادامه داد: هدف ما نیز این بود که چون «سفینه نجات» یک انیمیشن ایرانی است، محصولات آن در دست کودکان باشد و این موضوع به آن‌ها احساس غرور بدهد؛ اینکه یک انیمیشن ایرانی را دیده‌اند و می‌توانند محصولات مربوط به آن را هم‌زمان با اکران در اختیار داشته باشند. هدف ما صرفاً تولید یک محصول تجاری نبوده زیرا محصولات مختلفی در گوشه و کنار بازار تولید می‌شوند. هدف اصلی این بود که کودکان پس از برقراری ارتباط خوب با انیمیشن، محصولات مربوط به آن را نیز در اختیار داشته باشند تا ارتباطشان با اثر قطع نشود.

آبیاری، درباره محصولات تولیدشده با محوریت شخصیت‌های «سفینه نجات» گفت: یکی از محصولاتی که هم‌زمان با اکران این انیمیشن تولید شد، دفتر بود. این فیلم در اواخر شهریورماه اکران شد و اکران آن با خرید لوازم مورد نیاز کودکان برای مدرسه هم‌زمان شد. به همین دلیل، دفترها یکی از محصولات اصلی بودند. محصول دیگر، عروسک‌های شخصیت‌های انیمیشن است که البته هنوز به‌طور کامل آماده نشدند اما دفترها آماده شده و وارد بازار شدند.

هم‌بنیان‌گذار نوشت‌افزار اردیبهشت، در کنار دفترها، استیکرهای ضدآب این شخصیت‌ها نیز تولید شدند. کودکان می‌توانند این استیکرها را روی بخش‌های مختلف قمقمه، لیوان، کفش و کیف خود بچسبانند. برخی محصولات دیگر نیز همچنان در حال تولید هستند و هنوز به‌طور کامل آماده نشده‌اند. این محصولات در حوزه پوشاک و بازی قرار می‌گیرند؛ برای مثال، تعدادی بازی کارتی با موضوع این انیمیشن‌ها در حال تولید است.

او، با اشاره به علاقه کودکان به تداوم ارتباط با شخصیت‌های انیمیشن‌ها گفت: وقتی تقاضا وجود داشته باشد، هر محصولی که وارد بازار شود، می‌تواند بخشی از آن نیاز را برطرف کند. برای مثال، اگر بازار از یخچال خالی باشد، هر یخچالی که وارد بازار شود، فارغ از اینکه متعلق به کدام شرکت یا برند باشد، می‌تواند این نیاز را پاسخ دهد؛ زیرا تقاضا برای آن محصول وجود دارد. کودکان نیز همین‌طور هستند. آن‌ها دوست دارند وقتی بازی می‌کنند یا یک انیمیشن می‌بینند، با شخصیت آن ارتباط برقرار کنند و این ارتباط قطع نشود.

آبیاری، ادامه داد: اما چگونه می‌توان این ارتباط را حفظ کرد؟ وقتی یک کودک دفتری، کیفی یا بالشتکی داشته باشد که تصویر شخصیت مورد علاقه‌اش روی آن قرار گرفته است، احساس می‌کند همچنان به آن شخصیت متصل است. کودک می‌تواند لحظه‌ای را که با قهرمان داستان ارتباط برقرار کرده است، همیشه در کنار خود داشته باشد و احساس کند آن قهرمان همچنان همراه اوست. بنابراین، اگر بازار را خالی بگذاریم، با هر محصولی پر خواهد شد. پس بهتر است این بازار را با شخصیت‌ها و کاراکترهای ایرانی پر کنیم.

هم‌بنیان‌گذار نوشت‌افزار اردیبهشت، نوسان قیمت کاغذ و دشواری تولید در ایران را از دلایل واردات نوشت‌افزار دانست و گفت: یکی از دلایل واردات، سختی تولید در ایران و نوسان قیمت‌هاست. موضوعی که به‌طور مستقیم با تولید دفتر ارتباط دارد، کاغذ و نوسان قیمت آن است. در شهریورماه، که یکی از دوره‌های اوج تولید است نوسان قیمت کاغذ بسیار زیاد بوده. این شرایط باعث می‌شود تولیدکنندگان هرچه بیشتر از تولید عقب‌نشینی کنند.

او، ادامه داد: تولید دفتر و نوشت‌افزار ماهیتی فصلی دارد و بخش زیادی از آن به یک فصل تحصیلی و استفاده در کلاس درس مربوط می‌شود. پس از پایان این فصل، میزان تقاضا و تعداد مخاطبان این محصولات به‌شدت کاهش پیدا می‌کند. امسال نیز شرایط خاص کشور و نوسان قیمت‌ها باعث شد میزان تولید بسیار کاهش پیدا کند.

آبیاری، ثبات قیمت‌ها را یکی از عوامل مؤثر در بهبود تولید نوشت‌افزار دانست و گفت: مهم‌ترین چالش تولیدکنندگان، به نظر من، نوسان قیمت‌هاست. وقتی تولیدکنندگان بدانند قیمت‌ها ثبات دارد، شرایط برای فعالیت آن‌ها بسیار راحت‌تر خواهد بود. برای مثال، تولیدکننده امروز با تأمین‌کننده کاغذ تماس می‌گیرد و قیمت را می‌پرسد. وقتی فردا تماس می‌گیرد و می‌خواهد مقدار مشخصی کاغذ برای او ارسال شود، انتظار دارد قیمت همان قیمت روز گذشته باشد؛ اما در واقعیت چنین اتفاقی نمی‌افتد.

هم‌بنیان‌گذار نوشت‌افزار اردیبهشت، ادامه داد: نوسان قیمت‌ها مانند طلاست؛ قیمت‌ها هر روز تغییر می‌کنند و قیمت امروز با دیروز و پریروز کاملاً متفاوت است. اگر ثبات وجود داشته باشد، تولیدکنندگان راحت‌تر می‌توانند فعالیت کنند. ثبات قیمت‌ها و ایجاد راه‌هایی برای آسان‌تر شدن دسترسی تولیدکنندگان به مواد اولیه، می‌تواند این اطمینان را در آن‌ها ایجاد کند که با خیال راحت‌تری به سمت تولید بیشتر حرکت کنند. این شرایط به تولیدکنندگان کمک می‌کند تا از جایگاه یک بنگاه‌دار یا دلال کاغذ فاصله بگیرند و به تخصص اصلی خود، یعنی تولید، بازگردند.