به گزارش قم پرس ؛ ماجرا شاید در ظاهر به یک سرویس بهداشتی محدود شود؛ اما مسئله اصلی بسیار بزرگ‌تر از آن است. وقتی در مسیر یک راهپیمایی عمومی، امکان استفاده از یکی از ابتدایی‌ترین و ضروری‌ترین خدمات برای مردم فراهم نیست، باید درباره فرآیند برنامه‌ریزی، هماهنگی و نظارت سؤال کرد.

مردمی که در یک راهپیمایی حضور پیدا می‌کنند، فقط «جمعیت حاضر در قاب دوربین» نیستند. در میان آن‌ها کودک، سالمند، مادر، پدر و خانواده‌ای حضور دارد که ممکن است ساعت‌ها در مسیر مراسم بماند. بنابراین، تأمین نیازهای اولیه آنان نه لطف دستگاه‌های اجرایی، بلکه بخشی از وظیفه طبیعی مدیریت مراسم است.

پرسش قم‌پرس از مسئولان استانداری قم، معاونت‌های استانداری، شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی و دستگاه‌های متولی این است:

پیش از آغاز مراسم، چه کسی میدان را بررسی کرده است؟

چه کسی مسیر را قدم زده و از نزدیک دیده است که مردم با چه شرایطی روبه‌رو خواهند شد؟ چه کسی وضعیت امکانات عمومی را بررسی کرده است؟ چه کسی برای خانواده‌هایی که همراه کودک در مراسم حاضر می‌شوند، پیش‌بینی لازم را انجام داده است؟

اگر پاسخ این است که چنین نظارتی انجام شده، پس چرا هنوز با چنین کاستی‌های ابتدایی مواجهیم؟ و اگر چنین نظارتی انجام نشده، پرسش مهم‌تر این است که پس دقیقاً چه چیزی نظارت شده است؟

این همان نقطه‌ای است که باید میان «حضور مسئول» و «حضور مدیریتی» تفاوت گذاشت.

ممکن است مدیر در جلسه حاضر باشد، گزارش دریافت کند، دستور صادر کند و حتی در مراسم نیز حضور داشته باشد؛ اما اگر یک مشکل ساده و قابل پیش‌بینی در برابر چشم مردم باقی بماند، این حضور چه اثری بر زندگی شهروندان داشته است؟

مدیریت واقعی، پیش از شروع مراسم آغاز می‌شود؛ نه زمانی که تصاویر مراسم منتشر شده و رسانه‌ها شروع به طرح پرسش می‌کنند.

قم بارها میزبان اجتماعات گسترده بوده است. بنابراین، دیگر نمی‌توان فقدان امکانات ابتدایی را صرفاً یک «اشتباه موردی» تلقی کرد. وقتی یک نقص در تجربه‌های مختلف تکرار می‌شود، موضوع از یک خطای اجرایی فراتر می‌رود و به ضعف در سازوکار پیش‌بینی و نظارت تبدیل می‌شود.

حتی تجربه‌های تلخ گذشته در برگزاری برخی اجتماعات و مراسم بزرگ، از جمله کاستی‌هایی که درباره نحوه مدیریت و خدمات‌رسانی در مراسم مرتبط با تشییع رهبری مطرح شد، باید برای مدیران قم یک هشدار جدی باشد. قرار نیست هر بار مردم هزینه یک ضعف اجرایی را بدهند و پس از آن، چند گزارش و جلسه برگزار شود و پرونده برای مراسم بعدی دوباره از نقطه صفر آغاز شود.

از استاندار قم و معاونان استانداری انتظار می‌رود به گزارش‌های پشت میز اکتفا نکنند. میدان را ببینند.

از شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی نیز انتظار می‌رود مفهوم «هماهنگی» را گسترده‌تر از تنظیم برنامه و زمان مراسم تعریف کند. هماهنگی واقعی یعنی دستگاه‌های مختلف پیش از حضور مردم، کنار هم قرار بگیرند و درباره همه نیازهای مراسم تصمیم بگیرند؛ از حمل‌ونقل و امداد گرفته تا آب، بهداشت، دسترسی خانواده‌ها و امکانات ضروری.

معاونت فرهنگی استانداری نیز باید بداند که فرهنگ عمومی فقط در سخنرانی و برنامه فرهنگی خلاصه نمی‌شود. احترام به مردم، در کیفیت خدماتی که دریافت می‌کنند نیز معنا پیدا می‌کند.

نمی‌توان از مردم خواست برای دفاع از ارزش‌ها و مناسبت‌های ملی و انقلابی در صحنه باشند، اما هنگام حضور آنان، ساده‌ترین نیازهایشان را فراموش کرد.

مردم، ابزار تکمیل قاب تصویری مراسم نیستند؛ صاحبان اصلی این صحنه‌اند.

از سوی دیگر، یک نقد جدی هم متوجه بخشی از فضای رسانه‌ای قم است. روز خبرنگار که می‌رسد، از رسالت رسانه، مطالبه‌گری، نقد مسئولان و نقش خبرنگار در اصلاح جامعه بسیار گفته می‌شود؛ اما رسالت رسانه در روزهای معمولی و در مواجهه با کاستی‌های واقعی مردم معنا پیدا می‌کند.

رسانه‌ای که فقط موفقیت‌ها را منتشر کند و در برابر نقص‌ها سکوت کند، هرچقدر هم عنوان «مطالبه‌گر» یا «انقلابی» برای خود انتخاب کند، در عمل نمی‌تواند مدعی ایفای کامل رسالت رسانه‌ای باشد.

البته نقد مسئولان به معنای تخریب آنان نیست. اتفاقاً نقد منصفانه می‌تواند یکی از مهم‌ترین ابزارهای کمک به مدیران برای اصلاح عملکرد باشد.

اگر رسانه نقصی را می‌بیند، باید آن را محترمانه اما صریح مطرح کند. اگر دستگاهی عملکرد خوبی دارد، باید آن را نیز بگوید. این توازن است که اعتماد عمومی ایجاد می‌کند؛ نه سکوت در برابر کاستی‌ها و نه حمله بی‌دلیل به مسئولان.

مشکل از جایی آغاز می‌شود که برخی رسانه‌ها به‌دلیل ملاحظات، روابط یا منافع، ترجیح می‌دهند بخشی از واقعیت را نبینند. این رفتار، چه با عنوان مصلحت‌اندیشی توجیه شود و چه با عنوان همراهی، در نهایت یک نتیجه دارد: مسئله مردم بدون پاسخ باقی می‌ماند.

قم به رسانه‌ای نیاز دارد که هم در کنار مردم باشد و هم منافع عمومی را معیار نقد خود قرار دهد.

امروز مسئله یک سرویس بهداشتی بسته یا یک نقص خدماتی مشخص نیست؛ مسئله این است که چرا چنین موضوعی اساساً باید به رسانه برسد؟

اگر مدیران پیش از مراسم در میدان حاضر باشند، باید چنین نقص‌هایی را پیش از مردم ببینند.

اگر دستگاه‌های متولی هماهنگ باشند، باید پیش از آغاز مراسم برای آن راه‌حل داشته باشند.

و اگر نظارت واقعی وجود داشته باشد، نباید خبرنگار نخستین کسی باشد که یک کاستی آشکار را کشف می‌کند.

رسانه نباید جای ناظر را بگیرد؛ رسانه باید ناظر بر عملکرد ناظر باشد.

اکنون پرسش ساده‌ای پیش روی مسئولان قم قرار دارد:

اگر قرار است مردم پای کار باشند، مسئولان چه زمانی قرار است واقعاً پای کار بیایند؟

مردم وظیفه خود را انجام می‌دهند؛ در مراسم حاضر می‌شوند، مشارکت می‌کنند و پای ارزش‌های مورد باورشان می‌ایستند.

حالا نوبت مدیران است که نشان دهند برای مردم، نه فقط برای مراسم، برنامه دارند.

و شاید بهترین نقطه آغاز، همین جزئیات ساده‌ای باشد که معمولاً در گزارش‌های رسمی جایی ندارند؛ اما برای خانواده‌ای که در میدان حضور دارد، بسیار مهم‌اند.

چون گاهی کیفیت مدیریت یک شهر، نه در پشت تریبون، بلکه در همان یک سرویس بهداشتی سنجیده می‌شود.